Universidad de Vigo Galego | Castellano

Facultad de Bellas Artes de Pontevedra, Universidad de Vigo

Facultade de
BELAS ARTES
 
Ofertas de titulacións
 
Estudantes
 
Mediateca
 
Sistema de garantía de calidade
 
 
 
 
Facultade de Belas Artes de Pontevedra.
R/ Maestranza, 2
36002 Pontevedra

sdfba@uvigo.es
986 80 18 00
Novas

24/11/2017
Entrevista a Tamara Feijoo

Tamara Feijoo afronta o exercicio artístico trazando unha ponte entre as prácticas tradicionais do debuxo e a pintura e o perfil contemporáneo das súas propostas. Partindo da figuración e do seu interese por temáticas como o paso do tempo e a natureza, a súa obra embárcase nun proceso de reflexión onde soporte, técnica e contido combínanse para dar lugar a pezas onde non só prima o aspecto estético, senón tamén a resposta sensible transmitida cara ao espectador.

O seu traballo puido verse en espazos como a Fundación Luis Seoane, o MAC (Museo de Arte Contemporánea Gas Natural Fenosa) da Coruña, a galería Estampa de Madrid ou a galería Marisa Marimón de Ourense, entre outras. Entre as súas exposicións colectivas destacan a XIII Bienal de Lalín Pintor Laxeiro en Lalín (Pontevedra, 2017); A propósito do debuxo, Centro Torrente Ballester (Ferrol, 2015); Os anos circulares. Últimas tendencias da figuración en Galicia. 1994_2013, Centro Torrente Ballester, (Ferrol, 2014) e varias das edicións do Premio Auditorio de Galicia para Novos Artistas e da Mostra Internacional Gas Natural Fenosa.


La imagen fantasma (1), 2016. Papel/gofrado/esmalte sobre muro.

O teu traballo sinala a comunicación entre diferentes manifestacións artísticas: desde o debuxo e a pintura, que poderiamos cualificar como a base da túa obra, ata a escultura ou a instalación, que fuches incorporando con maior contundencia nos últimos anos. De que forma produciuse esta evolución?

Aínda que a disciplina na que me atopo máis cómoda é a pintura ao longo destes anos, de forma paulatina e a medida que o meu traballo ía madurando, sentín a necesidade de saír das marxes ríxidas do soporte, romper con ese límite físico do papel incorporando o espazo ou certos elementos tridimensionais á obra por medio da pintura expandida ou a instalación.

O control do espazo sobre o que se desprega a peza xoga un papel importante nos teus proxectos. Como o concibes?

Considero que a interacción dunha obra co espazo no que se mostra é algo bastante representativo no meu traballo e por iso algo máis a ter en conta cando expoño un novo proxecto. O espazo, por tanto, é un factor importante desde o inicio do proceso de traballo posto que vai dialogar coas obras expostas; é un elemento que interfire ou intervén na peza e que pode achegar novos matices plásticos e significados.

A obra expándese, atópase entre o bidimensional e o tridimensional, salta do perfil da ilustración clásica á construción contemporánea do obxecto. Que che interesa destas conexións?

Interésame non ter límites plásticos á hora de traballar e buscar certa sensación de atemporalidade na materialización das miñas obras. Non me gusta seguir modas, por iso é polo que establezo conexións segundo os meus propios intereses probando diferentes disciplinas e as súas resolucións, adaptándoas ao meu facer.

Manexas a idea do paso do tempo e os seus efectos, a súa pegada sobre o material, tamén o concepto de tempus fugit. Poderiamos dicir que son preocupacións universais, que estiveron ligadas ás artes e a filosofía desde a súa orixe e sobre as que aínda quedan cousas que dicir. De que maneira constrúes estas nocións desde a túa óptica persoal?

É certo, interésame o paso do tempo e como este se pode manifestar dunha forma física por medio de pegadas, rastros, sinais. Esa idea de fugacidade, de futilidade da existencia, trato de plasmala nos meus traballos mediante representacións metafóricas (construcións imposibles e ruinosas, equilibrios precarios de elementos...). Tamén por medio dos materiais que utilizo (papeis vellos e fráxiles, follas de porcelana) ou as técnicas empregadas como, por exemplo, na serie La imagen fantasma na que, mediante a técnica do gofrado, utilizo a propia pegada sobre o papel para debuxar.

Buscas que o espectador comparta estas mesmas lecturas ou estas serven máis ben como impulso persoal para levar a cabo as pezas?

Busco que o espectador as comprenda, pero non tanto que as comparta comigo. No entanto, se despois de ver o meu traballo algo fai que ese espectador comece a exporse estas mesmas inquedanzas teño que dicir que iso me resulta satisfactorio.

Son traballos que requiren unha mirada atenta, achegarse á obra e examinar o detalle. Isto contrasta coa inmediatez e a sobresaturación visual á que estamos adoitados. Hai algunha intención de reivindicar certo proceso de desaceleración en canto ao consumo de imaxes?

Talvez. Desde logo si que hai unha intención de captar a atención do espectador e que este se deteña. As miñas obras son pequenas e cheas de detalle, todo iso pensado para facer que o espectador se achegue e non que mire senón que contemple. Porque contemplar require certo tempo, detemento e atención. Observar sen présas.

Empregas a miúdo o recurso do trampantoxo (trompe-lœil), xogando a enganar a mirada a través de diferentes perspectivas e ilusións ópticas, forzando ao espectador a manter a atención e suscitando interrogantes ao redor da obra e a súa percepción. Esta técnica, da que xa se atopan exemplos en Grecia e Roma, popularizouse durante o renacemento e o barroco, así como na pintura flamenca e holandesa de bodegóns. Hai na túa obra filiación con estes movementos?

Por suposto. É máis, desde os meus inicios un dos meus principais referentes artísticos foi e é a pintura flamenca e holandesa. Hai algo no seu facer polo que sinto unha profunda querenza. Polas súas temáticas principais -a paisaxe como xénero, o retrato con matices psicolóxicos e os bodegóns-, pola importancia das composicións, o uso do formato pequeno, as cores intensas, a luz e a atmosfera que logran e que é tan representativa desa zona xeográfica. Non podo negar que as obras de Roger van Der Weyden, Patinir, El Bosco, Pieter Brueghel, Frans Snyders ou máis actuais como Luc Tuymans, Berlinde de Bruyckere ou Michael Borremans exercen en min unha fascinación case inefable e que ese embeleso ponse de manifesto no meu propio traballo.

Nalgunhas das túas pezas hai unha clara evocación aos debuxos que poboan os antigos libros de botánica. Penso sobre todo na serie Naturalezas Invasoras ou en Folies, aínda que tamén se percibe de forma menos directa no resto as túas obras. Estas ilustracións conectan co teu traballo a nivel formal nunha relación que se estreita polo tipo de papel que escolles. Que tipo de abordaxe persegues?

Certo, nesas obras a similitude estética con ilustracións antigas de botánica é intencionada, sobre todo na serie de Naturalezas Invasoras, xa que parte dese proxecto tiña que ver coa metodoloxía de traballo dos naturalistas de séculos pasados. A forma de investigar destes expedicionarios, que consiste en pasear, explorar, observar e tomar mostras, sempre estivo presente na fase inicial do meu traballo á hora de abordar calquera proxecto; de aí o meu interese por estas figuras históricas e o seu impremeditado legado artístico.

Naturalezas invasoras (bellis), 2012. Tinta china sobre muro / gouache sobre papel.

Hai pouco inauguraches a exposición individual Epílogo de paisaxe e nubes, na Fundación Luis Seoane da Coruña. Nesa mostra advírtese unha evolución respecto de traballos anteriores, as obras depúranse e o debuxo pasa de ser o compoñente principal para situarse nun segundo plano. Fálanos dese proceso de cambio.

Epílogo de paisaxe e nubes é froito dun longo proceso de intelectualización da paisaxe realizada a través da exploración e a observación de múltiples espazos da xeografía galega. Debo puntualizar que cando falo de paisaxe e, en concreto da paisaxe galega -posto que é a que considero como propia-, non me refiro soamente a espazos verdes ou accidentes xeográficos. Con esta expresión estou a incluír tamén todas esas construcións precarias que nos podemos atopar en zonas urbanas e rurais e que son, en parte, reflexo da nosa idiosincrasia (e que dalgún modo xa están presentes nos meus traballos anteriores). Todo isto xera unha colaxe de formas, materiais e cores que serviu de base para a realización deste proxecto.

Tres obras de Luis Seoane (Paisaje y nubes, Galicia e S/T) son a base para o desenvolvemento da exposición, creada especificamente para o espazo. Como concibiches ese diálogo e que aspectos do traballo do artista interesáronche máis á hora de pensar as túas pezas?

Quixen aproximarme á obra de Seoane non soamente usando recursos técnicos propios deste artista, como son a pintura, o gravado e o debuxo. Estas tres pezas que serviron de punto de partida para o desenvolvemento do meu traballo viran ao redor da súa idealización e sintetización da paisaxe mediante manchas e expresivos planos de cor que tratei de incorporar aos meus recursos estéticos, dando lugar a estas paisaxes interiores onde as superposicións de planos e as ensamblaxes de soportes son os protagonistas.

Son obras das que case non se nos ofrece información, coma se tivésemos que descodificalas. Penso que aquí cobra importancia o etéreo, a textura, as tonalidades... algo así coma un ceo anubrado. Dalgunha maneira están presentes esas nubes e esa paisaxe do título?

As sete pezas presentes na sala, máis o mural realizado especificamente nunha das paredes do patio, son unha reflexión que parte precisamente desas obras de Seoane non presentes na sala. Todo nas miñas obras remite a esas nubes e esa paisaxe do título mediante a gama de cores proporcionada polos distintos soportes, as diferentes texturas dos mesmos, as ensamblaxes e superposicións de planos, o feito de utilizar monotipos realizados coa mesma tinta branca que, dependendo da luz e o soporte, proporciónanos diferentes temperaturas de branco ou gradacións de gris. Do mesmo xeito, a única presenza figurativa que nos atopamos nas obras, esas pedras envoltas en arxilas manipuladas por min, aluden unha vez máis a esas de montañas envoltas en nubes baixas tan propias da nosa paisaxe galega.

Moitas grazas Tamara. Onde poderemos verche proximamente?

Traballo coa galería ourensá Marisa Marimón e o próximo febreiro acudirei con ela a JustMAD (Madrid) onde presentarei as novas pezas nas que estou a traballar.




volver